Trầm hương – Cách phân biệt và các giá trị quý của nó

Trầm hương được biết đến là một loại gỗ quý, có ý nghĩa trong văn hóa và tâm linh của người Á Đông, đặc biệt trong Phật Giáo. Nhưng không phải ai cũng phân biệt và hiểu rõ được các giá trị của nó. Sau đây là những thông tin khái quát giúp bạn hiểu rõ hơn về trầm hương

Khái quát về trầm hương

Trầm hay trầm hương, trầm dó, dó bầu, dó núi (danh pháp khoa học: Aquilaria crassna) là một loài thực vật thuộc họ Trầm. Loài này phân bố ở Đông Nam Á và đảo New Guinea.

Tại Việt Nam, cây trầm phân bố ở Hà Giang đến Phú Quốc

Trầm hương thực chất là lượng dầu kết tinh trong gỗ cây Dó. Lý do vì sao nó kết tụ như vậy thì ngày nay giới khoa học đã tìm hiểu và nắm rõ được quy luật và cách tạo trầm.

Khoa học đã khẳng định, trầm hương là phần gỗ chứa nhiều nhựa thơm sinh ra từ thân cây dó mọc nhiều trong những cánh rừng già của Việt Nam ngày xưa.

Khi cây dó bị thương, chất dầu trong cây tụ lại để kháng cự sự phá hoại nhiễm bệnh từ bên ngoài, chất dầu đọng lại đó dần dần biến tính và thành trầm, tuỳ theo thời gian hình thành và mức độ nhiễm mà sẽ cho ra được những khối trầm to nhỏ và hình dáng khác nhau.

Những cây dó có trầm thường bị xơ xác và thân có u, bướu, bị sâu đục, gò mối đóng, mảnh bom đạn găm vào, cây bị giông gió làm gãy cành hay bị sét đánh.

Việt nam được xem là một trong những nước có chất lượng trầm hương tốt nhất và nhiều nhất, tuy nhiên do khai thác một cách tận diệt mà không có biện pháp bảo tồn nên ngày càng hiếm và đắt đỏ.

Cách phân biệt gỗ trầm hương tự nhiên.

1. Màu sắc.

Như đã nói ở trên, trầm là do cây dó bầu bị nhiễm dầu và biến thành trầm.

Thì tuỳ theo mức độ nhiễm dầu mà phần gỗ nhiễm dầu hay còn gọi là trầm hương đó sẽ có màu sắc khác nhau.

Màu sắc của gỗ trầm hương quyết đinh bởi lượng tinh dầu chứa trong gỗ, càng nhiều thì nó sẽ càng đậm màu.

Bản thân của cây dó bầu lúc chưa có gì là màu trắng ngà, tuỳ theo lượng dầu trầm chứa trong gỗ mà nó sẽ có màu vàng, nâu, đen khác nhau.

Đạt tới một mứt độ dầu nhất định thì trầm hương sẽ chìm nước, thường là trên 40% người ta thường gọi là trầm loại 1 hay trầm chìm nước.

2. Mùi vị.

Mùi của trầm hương rất đặc trưng, nó là phương pháp phân biệt trầm hương một cách chuẩn xác nhất.

Tuỳ vào vùng phân bố của cây dó mà cho ra trầm hương có mùi hơi khác nhau. Nhưng vị của trầm hương thì chung quy là có tính đắng.

Về mùi cơ bản nếu đốt lên sẽ nhận ra mùi trầm hương có vị ngọt sâu, mùi thơm ấm không hắc không nồng và lắng đọng rất lâu. Khói sẽ có màu trắng, bay thẳng đứng.

Tuyệt đối không đốt cháy thành lửa, vì cháy như vậy sẽ cháy dầu, mùi thơm sẽ bị giảm đi rất nhiều.

Phân loại trầm hương.

1. Loại hạng nhất.

Trầm hương kỳ nam hay còn gọi là Kỳ Nam

Vòng tay được làm bằn gỗ kỳ nam, chất dầu sáp như mật ong, nhìn vòng có vẻ ẩm ướt do lượng tinh dầu rớt lớn.

Đây là loại trầm hương tự nhiên có phẩm chất cấp cao nhất. Bởi vì gỗ có nhiều tinh dầu trầm, mềm, dẻo và nhuyễn. Khi nếm sẽ có đủ các vị chua, cay, đắng, ngọt. Ngậm lâu trong đầu lưỡi sẽ có cảm giác tê lưỡi ngay vùng tiếp xúc với kỳ trong thời gian dài, thường được gọi là Kỳ Nam.

Mùi hương của Kỳ Nam rất mạnh vì có lượng tinh dầu cực cao chứa trong gỗ, dầu sánh nhìn như mật ong bám vào gỗ.

Kỳ nam có mùi thơm rất tốt, khi đốt lên sẽ tỏa mùi thơm rất đặc biệt, khói màu xanh bay thẳng và dài lên không khí.

Kỳ nam được chia thành 4 loại theo thứ hạng : Bạch kỳ, Thanh kỳ, Huỳnh kỳ và Hắc kỳ.

2 .Loại hạng nhì.

Gọi là Trầm

Trầm hương chìm nước khi gỗ dó bầu chứ lượng lớn tinh dầu trong đó, dẫn tới khối lượng riêng cao và chìm nước.

Đây là loại trầm hương có trọng lượng nặng. Khi nếm có vị đắng, khi đốt mới tỏa ra mùi thơm, khói màu trắng, bay quanh rồi tan ngay trong không khí. Trầm được xếp thành 6 loại với 6 màu sắc có các giá trị khác nhau trong đó sắc sáp trắng là có giá trị cao nhất mang lại nhiều điềm tốt cho bạn.

3. Loại hạng ba.

Gọi là Tốc (Tock)

Trầm tock thường có lượng dầu ít, số lượng nhiều, giá thành tương đối nên dễ làm vòng tay phân phối cho thị trường việt nam

Đây là loại trầm hương nhiễm rất ít lượng dầu nên được đánh giá là hạng thấp nhất trong Trầm hương. Tốc có rất nhiều loại nhưng điển hình là: Tốc đỉa, tốc dây, tốc hương, tốc pi. Trong đó tốc hương là loại Tốc có mùi thương rất thơm.

Công dụng của trầm hương.

Vì hình thành ngoài tự nhiên, dân gian tương truyền cây dó bầu hút linh khí của trời đất mà sinh ra trầm hương, không phải cứ cây Dó nào cũng tạo trầm, phải 1000 cây dó ngoài tự nhiên thì mới có 1 cây cho trầm. Người xưa gọi đó là cơ duyên, dó linh khí tích tụ mà có.

Với nhiều công dụng khác nhau nên trầm hương được chế tác thành rất nhiều loại phục vụ cho đời sống con người: phong thuỷ, tâm linh, trị bệnh hay khác hơn là thể hiện đẳng cấp, sự khác biệt.

Mỗi loại sản phẩm từ trầm hương đều có một giá trị và cách sử dụng khác nhau.

1.Vòng tay và chuỗi hạt trầm hương.

Dùng để đeo theo bên mình giúp may mắn, trành tà ngãi hiệu quả.

Mặt khác mùi hương trên vòng tay toả ra xung quanh sẽ làm cho người dùng cảm thấy dễ chịu, tinh dầu được thẩm thấu qua da hằng ngày giúp cho cơ thể khoẻ mạnh.

Nếu bạn đeo một vòng tay trầm tự nhiên, sau khi đeo bạn tháo ra vùng tay tiếp xúc với vòng trầm sẽ lưu lại mùi thơm đặc trưng.

Vòng tay trầm hương tự nhiên cao cấp được làm từ gỗ trầm hương có nhiều tinh dầu, chất gỗ lâu năm và mùi thơm tốt.

2. Tượng trầm hương.

Dùng để trang trí xung quanh nhà, tạo không gian dương kích thích lưu thông nguồn năng lượng bí ẩn. Người xưa thường bày bố ở những nơi làm việc, tiếp khách, làm ăn với dụng ý thu hút tài lộc.

3. Trầm miếng và bột trầm hương.

Dùng để xông đốt vào các ngày lễ lớn, dùng để thờ cúng các đấng bề trên, tổ tiên ông bà hay dùng để xông nhà khi về nhà mới hoặc nhà để lâu không có người sử dụng.

4. Nhang trầm hương.

Ngày nay với biến tấu và dễ dàng sử dụng ở mọi nơi mọi lúc, trầm hương khi đốt lên cho mùi thơm ngọt bay khắp nơi là mùi hương thường được người xưa sử dụng để làm cầu nối tâm linh.

Dùng nhang trầm hương để đốt thưởng hương uống trà, nhang trầm không tăm và nhang nụ là 2 loại sản phẩm được nhiều người sử dụng. Ngoài ra còn có nhang tăm, nhang vòng. Tuỳ theo mục đích sử dụng mà các bạn có thẻ sử dụng chúng.

5. Tinh dầu trầm hương.

Là thứ tinh tuý nhất được chưng cất từ trầm hương. Có thể dùng để xông và dược liệu quý, nhưng thường dùng nhiều nhất để làm chất định hương trong nước hoa. Vì trong chất dầu đó có nhiều hợp chất hóa học giúp cho mùi hương lưu lại lâu hơn.

Trầm hương còn được dùng để làm các bài thuốc chữa trị các bệnh đơn giản trong đông y ngày xưa. Nhưng hiện nay thì hầu như không có ai sử dụng vì giá trầm hương ngày càng cao.

Như vậy qua bài viết này chắc hẳn các bạn đã có được những kiến thức cơ bản để hiểu về trầm hương và những giá trị quý của nó.

 

Chia sẻ ngay:

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on pinterest
Pinterest
Share on google
Google+

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết liên quan